Hướng dẫn phóng viên trong... vài phút

In
vimgĐôi khi các biên tập viên cũng thu xếp được thời gian cho vài buổi trao đổi như thế, song rõ ràng là không đủ. Mà trên thực tế, các biên tập viên vẫn trò chuyện với phóng viên của mình mỗi ngày, lúc này một chốc, lúc kia một lát, và sẽ trao đổi lâu hơn khi có một chuyện quan trọng nào đó. Cần phải biết cách tận dụng những phút giây ngắn ngủi như thế để hướng phóng viên đi trên con đường mà họ có thể tự học hỏi và tiến bộ. Và ngay cả khi các biên tập viên dành được thời gian cho những cuộc trao đổi dài thì đa phần hiệu quả của công việc hướng dẫn vẫn nằm ở đôi phút gặp gỡ hằng ngày như thế. Diễn đàn Vietnam Journalism xin giới thiệu ý kiến của Steve Buttry thuộc Viện Báo chí Mỹ (American Press Institute) về việc biên tập viên có thể hướng dẫn cho phóng viên bằng cách tranh thủ vài phút ngắn ngủi hằng ngày. 
 
Thay vì yêu cầu, hãy hướng dẫn cho phóng viên học những kỹ năng thu thập thông tin và viết tin. Đừng bao giờ bảo thẳng với phóng viên rằng hãy thông qua đồng nghiệp hoặc sếp của một đối tượng tin tức để kiểm tra thông tin về họ, hoặc hỏi bên tòa án xem đối tượng có từng phạm tội hay không. Nên hỏi phóng viên xem anh ta sẽ làm thế nào để biết được về nhân thân của đối tượng. Nếu phóng viên không đưa ra được câu trả lời thì hay hỏi cụ thể hơn, ví dụ: Làm thế nào để chúng ta biết được rằng gã hay chưa từng móc túi hay dùng ma túy?
 
Nên dùng thủ thuật này trong mỗi công đoạn của quá trình phóng viên viết tin. Ở giai đoạn đầu, chớ nên giao một nhiệm vụ cụ thể.  Hãy hỏi phóng viên xem nên bám sát tình hình theo hướng nào. Hãy hỏi về cách để biết các dự án tương tự có kinh phí bao nhiêu. Trong qua trình thu thập thông tin, hãy xem nó diễn biến ra sao. Nếu phóng viên không kiểm tra tất cả khu vực cần thiết, hãy đặt câu hỏi để hướng phóng viên đến phần đã bị bỏ sót. Trong giai đoạn viết tin, hãy hỏi xem những ý chính sẽ là gì. Hãy đề nghị phóng viên giải thích về một vấn đề phức tạp, hỏi xem câu chuyện nói về cái gì. Có thể câu trả lời chính là phần mở đầu cho bài viết đó.  Cũng trong quá trình viết tin, hãy hỏi xem liệu phóng viên có cách nào để nêu vấn đề đơn giản hơn hay không. 
 
Hãy hy vọng về một bài viết vượt quá sự kỳ vọng của biên tập viên. Đừng thúc ép, trói buộc phóng viên cũng như bài viết của họ theo những suy nghĩ của biên tập viên. Hãy chia sẻ với họ niềm hân hoan và sự ngạc nhiên của việc phát hiện ra đề tài cho câu chuyện.
 
Hãy khích lệ phóng viên viết ngay những gì họ phát hiện được. Việc này tiết kiệm thời gian. Cũng nên viết ngay khi cuộc phỏng vấn còn nóng hổi. 
 
Hãy xác định một kỹ năng cho phóng viên để xử lý một bài viết. Có thể đánh vào một điểm yếu của họ, hoặc thậm chí kích thích phóng viên làm tốt hơn nữa ở một lĩnh vực mà họ vốn đã nắm vững. Đây chính là cách để làm cho các phóng viên giỏi trở thành những phóng viên xuất sắc. Hãy đặt ra thách thức cụ thể, ví dụ: Hãy sử dụng nhiều động từ mạnh hơn trong bài. Hãy tìm những câu trích dẫn đắt hơn. Hãy viết gọn gàng hơn và chỉ sử dụng câu trích dẫn khi thực sự cần nhân vật lên tiếng.
 
Với mỗi bài viết, biên tập viên nên có ý kiến cụ thể chứ đừng chỉ thả một câu "bài tốt đấy!" Chẳng hạn nên nói "phần diễn giải lúc đầu rất được, nó làm cho tôi cảm thấy như đang ở đó." Nếu phê phán thì cũng cần rõ ràng và cụ thể. Và hãy cố thêm một lời động viên hoặc gợi ý để lần sau phóng viên không mắc lỗi. Hãy luôn nhắc phóng viên: "Phải làm cho bài viết thật độc đáo"./.

Tin cũ hơn: