Trang chủ   |  Giới thiệu   |  Diễn đàn   |  Gửi bài viết   |  Liên hệ   |  Đăng ký ENGLISH  
 Trợ giúpTrợ giúp   Tìm kiếmTìm kiếm   Nhóm làm việcNhóm làm việc   Thông tin cá nhânThông tin cá nhân   Tin nhắn riêngTin nhắn riêng   Đăng nhậpĐăng nhập 

Tác phẩm văn học đấy, bình luận đê

 
gửi bài mới   Trả lời chủ đề này    Diễn đàn Báo chí Việt Nam -> Học viện Báo chí Tuyên truyền
Xem chủ đề trước :: Xem chủ đề kế  
Tác giả Thông điệp
vuitinh
Thành viên tích cực
Thành viên tích cực


Ngày tham gia: Nov 07, 2005
Bài gửi: 69

Bài gửigửi: 05/12/2005    Tiêu đề: Tác phẩm văn học đấy, bình luận đê Trả lời với trích dẫn nội dung bài viết này

Nhìn lại “Luật đời và cha con”
của tác giả Hoàng Minh Tường


Phải thừa nhận đọc “Luật đời và cha con” - đầu đề tiểu thuyết của Nguyễn Bắc Sơn và cũng là đầu đề bài viết của Hoàng Minh Tường đăng trên báo Văn nghệ - khi bàn luận về tiểu thuyết này, chúng ta thấy bức tranh sinh động, đa dạng của cuộc sống thông qua những nhân vật trong tác phẩm. Càng rõ ràng hơn trong cách “kể” tài tình của Hoàng Minh Tường. Hoàng Minh Tường giúp chúng ta như vừa trải qua một tác phẩm thực sự, đọc thấu từng chi tiết nhỏ. Chúng ta như chứng kiến một gia đình thật sự ẩn hiện đâu đó trong cuộc sống thường nhật.

Cuốn tiểu thuyết đầu tay “Luật đời và cha con” của Nguyễn Bắc Sơn được tác giả Hoàng Minh Tường đưa ra bàn luận trên Báo Văn nghệ số ra ngày 3/12/2005 đã nhận được sự yêu mến của đông đảo bạn đọc.
Trước hết theo tôi, tác giả Hoàng Minh Tường là người theo rất sát nhà giáo, nhà báo, nhà quản lý văn hoá, nhà Hà nội học Nguyễn Bắc Sơn và ông đã thốt lên: “Quả thực tôi mê những thiên bút ký của Nguyễn Bắc Sơn, với lối viết chân mộc, kỹ càng tới từng chi tiết, nhưng không kém phần tài hoa bay bổng. Tôi tìm thấy ở ông tâm hồn của một nghệ sĩ, tư chất của một nhà giáo, phong cách của một nhà khảo cứu, phê bình”. Và thật bất ngờ, một mùa vụ mới của Nguyễn Bắc Sơn khiến người ta chóng ngợp khi tiểu thuyết đầu tay “Luật đời và cha con” của ông ra mắt bạn đọc.
Phải thừa nhận đọc “Luật đời và cha con” - đầu đề tiểu thuyết của Nguyễn Bắc Sơn và cũng là đầu đề bài viết của Hoàng Minh Tường đăng trên báo Văn nghệ - khi bàn luận về tiểu thuyết này, chúng ta thấy bức tranh sinh động, đa dạng của cuộc sống thông qua những nhân vật trong tác phẩm. Càng rõ ràng hơn trong cách “kể” tài tình của Hoàng Minh Tường. Hoàng Minh Tường giúp chúng ta như vừa trải qua một tác phẩm thực sự, đọc thấu từng chi tiết nhỏ. Chúng ta như chứng kiến một gia đình thật sự ẩn hiện đâu đó trong cuộc sống thường nhật. Một ông Lê Hoè, làm cán bộ tuyên huấn chối bỏ gốc gác thôn quê với một người vợ một thời lầm lỗi trong cải cách ruộng đất, một người con trai - kết quả của cuộc hôn nhân nơi thôn quê với người vợ cũ - bị gục ngã vì chủ nghĩa thành tích mà bây giờ vẫn là một căn bệnh kinh niên của xã hội. Cuộc sống nơi đô hội với người vợ mới và cuộc sống mới - một con trai là sĩ quan quân đội, một con gái lấy chồng làm tới chức bí thư tỉnh uỷ - gia đình Lê Hoè nhìn bề ngoài là một gia đình mẫu mực, sản phẩm đức thực của cách mạng, trong cách mạng và thành đạt trong thời kỳ đổi mới.
Tuy nhiên, bên trong sự hào nhoáng đó là những mâu thuẫn nội sinh, nó âm ỉ và làm thối rữa gia đình Lê Hoè khi con dâu ông cặp bồ với đồng nghiệp, cháu trai ông ăn chơi sa đoạ và làm cho cô gái Kiều Linh có thai rồi rũ bỏ. Con trai ông là Lê Đại thất vọng khi vợ phụ bạc đã xin ra khỏi Đảng và lập công ty. Oái oăn thay, cuộc đời xô đẩy cho Lê Đại gặp Kiều Linh và anh muốn lấy cô làm vợ. Sau những cản trở từ gia đình, từ con trai, cuối cùng Lê Hoè vẫn chấp nhận cho Lê Đại lấy Kiều Linh, và cô đương nhiên trở thành mẹ kế của kẻ một thời đã ruồng rẫy cô.
Dường như chúng ta thấy mỗi nhân vật là một điển hình cho những số phận ngoài đời thường và kinh tế thị trường làm con người ta năng động hơn, thoáng đãng hơn trong tư duy trong hành động, cả trong những việc làm cụ thể mà đôi khi nó làm mất đi những giá trị đích thực của cuộc sống. Thông qua lời kể của Hoàng Minh Tường ta thấy các nhân vật chạy theo lối sống phù phiếm, xa đoạ đạo đức, trà đạp lên chuẩn mực của xã hội. Điều đó được thể hiện rõ nét trong chi tiết con dâu ông Lê Hoè cặp bồ, còn cháu trai ông thì làm cho một cô gái bụng mang dạ chửa rồi “xù làng”. Bên cạnh tuyến nhân vật chính còn có những quan hệ “ngoài luồng” của ông quận uỷ Trần Kiên gian díu với bà phó chủ tịch quận xinh đẹp Thanh Diệu; chuyện chồng của Thanh Diệu là Vũ Sán “tận dụng triệt để” sự hiến thân của Hông Nguyệt và lợi dụng chức quyền để tham nhũng.
Đọc những gì Hoàng Minh Tường viết về “Luật đời và cha con” tôi không khỏi ngỡ ngàng về cách nhìn nhận tinh tế của ông, cách ông miêu tả cũng như khi đưa ra những lập luận chính xác về tác phẩm, điều đó chứng tỏ Hoàng Minh Tường rất “hiểu” Nguyễn Bắc Sơn. Nói cho chính xác là Hoàng Minh Tường có cái nhìn nhạy bén về tác phẩm, về con người, về nhân sinh quan và thế giói quan dưới lăng kính của một nhà phê bình có kinh nghiệm. Tuy nhiên, theo tôi, Hoàng Minh Tường do mải mê với những ý văn và thực sự lạc vào thế giới của “Luật đời và cha con” mà quên đi mất, bên cạnh những nhân vật rất đời thường đấy là tiếng nói của cả một giai cấp, lời cảnh tỉnh về đạo đức xã hội và chuẩn mực về mọi vấn đề khác đã thay đổi. Và một điều vô cùng quan trọng trong tác phẩm của Nguyễn Bắc Sơn thể hiện sâu sắc tính Đảng.Tác phẩm “Luật đời và cha con” đã gây chú ý không phải vì sự mới lạ trong thế giới loại tiểu thuyết đương thời mà bởi thông qua các nhân vật là Đảng viên, nó có tham vọng khảo sát xã hội thời đổi mới từ góc độ hoạt động của các cán bộ Đảng viên và qua đó gợi lên một luận đề về tính Đảng trong cuộc vận động cải tiến cơ chế và phương thức lãnh đạo của Đảng. Một chủ đề chính trị - xã hội như vậy thổi một luồng nóng hổi qua các trang viết của tác giả. Để minh chứng cho lập luận của mình tôi xin trích cuộc phỏng vấn của phóng viên Nguyễn Chí Hoan (Báo Người Hà nội) với tác giả cuốn tiểu thuyết “Luật đời và cha con” để chúng ta hiểu rõ hơn về tính Đảng trong tác phẩm, đồng thời có điều kiện nghe chính tác giả bộc bạch những suy nghĩ của mình:
Câu hỏi 1: Với cuốn sách này của ông, người ta có thể nhớ lại khái niệm tính Đảng trong văn chương, bởi vì tất cả các nhân vật đóng vai trò quan yếu trong cốt truyện ở đó đều là các đảng viên, hơn nữa là những đảng viên có chức có quyền ở nhiều cương vị và cấp độ khác nhau từ bình thường đến cao cấp. Nhưng ông cũng đặt họ và những câu chuyện của họ vào các bối cảnh đầy xáo trộn của đời sống thời đổi mới cũng như những đấu tranh nội bộ các cấp bộ Đảng. Như vậy, cuốn sách này có một tham vọng luận đề tiểu thuyết về tính Đảng trên hành trình đổi mới mà Đảng là người khởi xướng và dẫn dắt?
Ông Nguyễn Bắc Sơn: Tôi không nghĩ rằng các nhân vật chính trong cốt truyện đều là đảng viên sẽ làm nên tính Đảng trong tác phẩm. Điều cần nói là tôi chọn xã hội chính trị làm đề tài phản ánh, bởi nó là một mặt rất quan trọng của đời sống xã hội. Chúng ta vẫn bàn thảo nó trong đủ chuyện hằng ngày. Các nhà văn cũng vẫn đề cập đến nó đấy chứ. Chỉ có điều gần hay xa, nhiều hay ít, vấn đề nguội hay nóng mà thôi. Có thể tôi đề cập hơi nhiều vấn đề hơi nóng, trực tiếp có việc còn mang tính thời sự chính trị và điều quan trọng là hành trình các nhân vật của tôi nằm trong dòng chảy của hành trình đổi mới của Đảng, trong đó có việc tự đổi mới mình cho phù hợp với quy luật phát triển xã hội.
Đường đời của nhân vật Lê Đại có thể coi như một hướng đi trong thời kỳ xã hội chuyển sang cơ chế thi trường: một sĩ quan xuất sắc trong quân ngũ, có tư duy, kinh tế, biết không phát triển được, anh xin ra quân (sau này còn xin không sinh hoạt Đảng), về một cơ quan kinh tế để chuẩn bị cho bước đi tiếp theo, làm kinh tế tư nhân với suy nghĩ, làm giàu cho mình đóng thuế nhiều cho Nhà nước cũng là một cách yêu nước. Nhân vật Trần Kiên, Bí thư quận ủy, luôn trăn trở về trách nhiệm công tác, về uy tín của Đảng, lòng tin của dân với Đảng nên tìm cách cải tiến phương thức lãnh đạo ở quận mình. Đang hăm hở thì bị chính cơ chế cũ cho lên bờ xuống ruộng. Vợ Kiên - Thảo Tần, phó hiệu trưởng trường THPT, có năng lực, yếu nghề nhưng chán nản thất vọng chỉ vì muốn giữ danh hiệu chi bộ trong sạch vững mạnh nên chi bộ đã không kỷ luật một đảng viên có khuyết điểm.
Anh có thể coi đây là tiểu thuyết luận đề xã hội chính trị hay nói như anh là luận đề về tính Đảng cũng được. Cốt lõi, đó là tâm nguyện của tôi với Đảng.
Câu hỏi 2: Các nhân vật chủ yếu trong tiểu thuyết này đều lần lượt đi qua những trải nghiệm bi kịch trong đời sống riêng tư và đời sống công vụ của họ. Và bởi vì họ đều là các đảng viên có vai trò và vị trí, cho nên phải chăng các vấn đề số phận của các nhân vật ấy chính là một phản ánh các vấn đề thực tế của Đảng?
Ông Nguyễn Bắc Sơn: Nhận xét của anh đúng quá đi. Một trong ba chức năng văn học là phản ánh hiện thực. Hiện thực xã hội mà bất kỳ người Việt nào cũng quan tâm là số phận con người. Mà con người trong thiết chế chính trị, vừa là kết quả, vừa là nguyên nhân của hoàn cảnh. Họ là một mắt xích trong thiết chế ấy nên mọi biến cố, thăng trầm trong số phận họ vừa là nhân quả của họ, vừa phản ánh bối cảnh xã hội. Ta quá coi trọng thành phần đến nỗi một người sống chết như bác sĩ Đặng Thùy Trâm mà còn phải tủi phận về thành phần tiểu tư sản của mình kia mà. Cho nên công tác tổ chức cán bộ ở bất kỳ cơ quan nào, cấp nào cũng có sai lầm (không tính đến khuyết điểm đâu)…? Lê Hòe, từ một sĩ quan quân đội chuyển ngành thành một cán bộ tuyên huấn cao cấp, duy ý chí, máy móc, cố chấp trong cả tình cảm lẫn công việc, nhưng nhờ bám sát đời sống, biết hoài nghi, nên đã sớm nhận ra không ít điều phi lý, đề xuất với cấp trên điều chỉnh cơ chế. Đồng hành với quá trình ấy là một hành trình vật vã về với cái nhân người khác mà việc xử lý vụ Kiều Linh là cao điểm của nhân bản ấy.
Bức tranh hiện thực trong Luật đời cha con nằm trong một quá trình vận động không ngừng theo quy luật xã hội. Chúng ta đang vận hành đất nước ta quy luật mới có được một bức tranh ngày càng sáng hơn. Nhưng vẫn còn những vấn đề bức xúc phải đối mặt, phải lý giải nó, chinh phục nó. Tôi nghĩ chỉ có cái chúng ta chưa làm được, chứ không có cái chúng ta không làm được.
Câu hỏi 3: Với tư cách là tác giả, ông có tin rằng những nguyện vọng và nỗ lực trong hành động cũng như trong suy nghĩ của các nhân vật tiểu thuyết của ông đổi mới phương thức lãnh đạo, cơ chế lãnh đạo của Đảng sẽ được lắng nghe, sẽ có kết quả hay không ?
Ông Nguyễn Bắc Sơn: Cách đây 10 năm, tôi được Ban thường vụ Thành ủy mời tham gia biên tập văn kiện Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội nên dịp tập trung tìm hiểu một số vấn đề về công tác Đảng. Thực tiễn cuộc sống gần xa cũng giúp tôi suy nghĩ thêm. Ai cầm bút khi nghĩ tới những vấn đề xã hội lớn chả dự cảm, dự báo theo triết lý sống của mình. Tôi cố hiểu luật làm, luật chơi, luật ứng xử hy vọng niềm tin của mình phù hợp với quy luật vì thế sẽ trở thành hiện thực.
Có thể xa, cũng có thể gần. Đây là một cách thể hiện trách nhiệm công dân của một nhà văn Đảng viên với Đảng.
Cuốn tiểu thuyết đầu tay của Nguyễn Bắc Sơn sau gần mười năm cầm bút với hơn chục đầu sách đã đi thẳng vào phản ánh và khám phá một số mặt của hiện trạng cuộc sống đất nước đang trong quá trình đổi mới và phát triển. Nhân vật chuyển tải vấn đề này là Trần Kiên, trưởng thành từ một kỹ sư lên giám đốc nhà máy rồi thành bí thư quận ủy của một thành phố lớn...
Chuyện cha con trong một gia đình ba thế hệ nhưng là chuyện cả xã hội. Và luật đời mà tác giả gửi gắm trong tên truyện chính thực là qui luật của cuộc sống, của nhân sinh, và sống là phải theo luật, phải làm đúng luật, nếu không sẽ bị thất bại và trả giá.
Một cá nhân là vậy. Một tập thể là vậy. Một đất nước là vậy. Mà rộng ra toàn nhân quần xã hội là vậy. Cũng bởi vậy, “Để xem con tạo xoay vần đến đâu”, câu kết tác phẩm lại là một câu ngỏ vì bên ngoài trang sách mọi chuyện vẫn đang diễn ra...
_________________
Nhất quỷ, nhì ma, thứ 3 là .... ngày trong tuần
Chuyển lên trên
Xem thông tin cá nhân của thành viên gửi tin nhắn
ngoclucbao_hoa



Ngày tham gia: Dec 15, 2005
Bài gửi: 12
Đến từ: HVBCTT

Bài gửigửi: 26/12/2005    Tiêu đề: Trả lời với trích dẫn nội dung bài viết này

bo tay
hinh nhu ong vuitinh nay co nghe lam them la tiep thi sach.
Chuyển lên trên
Xem thông tin cá nhân của thành viên gửi tin nhắn
longxinhua
Thành viên tích cực
Thành viên tích cực


Ngày tham gia: Nov 18, 2004
Bài gửi: 270

Bài gửigửi: 27/12/2005    Tiêu đề: Trả lời với trích dẫn nội dung bài viết này

Mình viết tin bài nhiều đến mụ mị cả đầu óc. Mình thích văn chương thơ phú. Vì vậy, rất hoan nghênh vuitinh bàn luận văn học. Mình chờ nhiều bài viết nữa của vuitinh và các bạn khác! Very Happy
Chuyển lên trên
Xem thông tin cá nhân của thành viên gửi tin nhắn
vuitinh
Thành viên tích cực
Thành viên tích cực


Ngày tham gia: Nov 07, 2005
Bài gửi: 69

Bài gửigửi: 29/12/2005    Tiêu đề: Trả lời với trích dẫn nội dung bài viết này

Ối sời, tiếp thị sách mà viết như tui thì có mà tây không biết tiếng ta ....nó mua. Vui vẻ một tí thì viết thôi, tui làm sao lại được với mấy ông đầu nậu sách. Laughing
_________________
Nhất quỷ, nhì ma, thứ 3 là .... ngày trong tuần
Chuyển lên trên
Xem thông tin cá nhân của thành viên gửi tin nhắn
Trình bày bài viết theo thời gian:   
gửi bài mới   Trả lời chủ đề này    Diễn đàn Báo chí Việt Nam -> Học viện Báo chí Tuyên truyền Thời gian được tính theo giờ [GMT+7giờ]
Trang 1 trong tổng số 1 trang

 
Chuyển đến 
Bạn không có quyền gửi bài viết
Bạn không có quyền trả lời bài viết
Bạn không có quyền sửa chữa bài viết của bạn
Bạn không có quyền xóa bài viết của bạn
Bạn không có quyền tham gia bầu chọn

Powered by © 2001, 2005 phpBB Group